De IRU publiceerde op 8 september 2026 een analyse van een Europees wetgevend voorstel dat de drie afzonderlijke EU-inkooprichtlijnen uit 2014 vervangt door één rechtstreeks toepasbare Verordening. Het voorstel verplicht openbare inkopers om contracten voortaan in principe toe te kennen op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding, met een minimum kwaliteitsweging, en introduceert expliciet groeningscriteria en sociale verantwoordelijkheid als onderdeel van die beoordeling.
Wat er verandert voor wegtransportoperators
De kern van dit voorstel draait om een verschuiving die al langer werd gevraagd door sectororganisaties: weg van de laagste prijs als doorslaggevend criterium, en toe naar een evenwichtiger afweging tussen kosten, kwaliteit en duurzaamheid. Voor transportbedrijven die regelmatig deelnemen aan overheidsaanbestedingen betekent dat een andere strategische positie. Een inschrijving die iets hoger ligt maar aantoonbaar betere milieuprestaties of sociale voorwaarden biedt, krijgt nu een reële kans om te winnen.
Daarnaast versterkt het voorstel de waarborgen tegen abnormaal lage inschrijvingen. Dat is relevant voor operators die onder druk van concurrentie geneigd waren om onder kostprijs in te schrijven, en voor opdrachtgevers die willen vermijden dat contracten stranden door onhoudbare prijsmodellen.
De Verordening maakt aanbestedingsprocedures ook crisis-responsiever. In het voorstel is opgenomen dat contracten aanpassingsmechanismen kunnen bevatten waarmee de economische voorwaarden objectief worden herzien bij ernstige verstoringen, noodsituaties of crises. Dat biedt meer bestendigheid voor langlopende contracten in een sector die gevoelig is voor brandstofprijsschommelingen, geopolitieke verstoringen en arbeidsmarktkrapte.
Wat dit betekent voor KMO's in het wegtransport
Het voorstel bevat expliciete maatregelen om kleinere operators toegang te geven tot overheidscontracten. Contracten mogen worden opgesplitst in percelen, zodat een KMO niet hoeft in te schrijven op een opdracht die qua omvang ver boven zijn capaciteit ligt. Onderaanneming blijft mogelijk, met als beperking dat een contract niet volledig mag worden uitbesteed.
De administratieve lasten voor KMO's worden volgens het voorstel verminderd, en er worden digitale hulpmiddelen geïntroduceerd om repetitieve papierwerk te beperken. Dat zijn praktische verbeteringen waar de sector al lang om vraagt.
Een aandachtspunt is de uitzondering die openbare inkopers toelaat om contracten toe te kennen aan hun eigen gecontroleerde entiteiten zonder een competitieve procedure. Het voorstel stelt dat deze uitzonderingen nauwkeurig gedefinieerd, gerechtvaardigd en periodiek herzien moeten worden, zodat particuliere operators een reële kans behouden om te concurreren. Of die voorwaarde in de definitieve tekst voldoende scherpe waarborgen krijgt, is een punt van aandacht tijdens de lopende besprekingen in het Europees Parlement en de Raad.
Het Europees voorkeurskader
Het voorstel voert ook een Europees voorkeurskader in waarmee openbare inkopers EU-herkomstige goederen kunnen bevoordelen, onder meer via minimum-herkomstvereisten. De Commissie voorziet een gratis online tool waarmee inkopers kunnen bepalen of leveringen van derde-landse oorsprong zijn.
Status en vervolg
Het voorstel is op dit moment nog niet aangenomen. Het wordt besproken door het Europees Parlement en de Raad, en de IRU kondigt aan nauw te zullen samenwerken met beide instellingen om te waarborgen dat de uiteindelijke Verordening kwaliteit, eerlijke concurrentie en werkbare inkoopregels voor alle wegtransportoperators oplevert.
Wat dit betekent voor uw operatie
Voor transportbedrijven die deelnemen aan overheidsaanbestedingen is dit voorstel een signaal om nu na te denken over hoe inschrijvingen worden voorbereid. De verschuiving naar kwaliteits- en duurzaamheidscriteria vraagt om een andere onderbouwing van uw aanbod: niet enkel de prijs, maar ook de milieuvoetafdruk, de sociale voorwaarden en de continuïteit van de dienstverlening moeten meetbaar worden gemaakt.
Wij bouwen in ScaleTeam een AI-intelligentielaag die orderintake, voorraad, routes en contractdata uit uw ERP-systeem leest en combineert. Dat helpt bij het beoordelen van een aanbesteding en bij het systematisch onderbouwen van een inschrijving.
Benieuwd wat dit voor uw bedrijf kan betekenen?
We denken graag vrijblijvend met u mee over de mogelijkheden voor uw KMO.
Plan een gesprek →